2 dakika okuma
KVKK ve çerez onayı: sitenizde neyi yanlış yapıyorsunuz?
Çoğu Türk sitesindeki çerez bandı geçerli bir onay toplamıyor. Yaygın dört hata ve doğru kurulumun nasıl göründüğü.
Türkiye'deki sitelerin büyük kısmında bir çerez bandı var. Büyük kısmında o bant hiçbir işe yaramıyor — çünkü onay alınmadan önce ölçüm zaten başlamış oluyor. Bu yazı hukuki tavsiye değil; bir geliştiricinin gözünden, teknik olarak neyin yanlış kurulduğunu anlatıyor.
Hata 1: Bant çıkmadan ölçüm başlıyor
En yaygın kurulum şu: Google Analytics betiği sayfanın başında yükleniyor, çerez bandı ise React ile birkaç yüz milisaniye sonra çiziliyor. Ziyaretçi "kabul et"e basana kadar geçen sürede ölçüm çoktan yapılmış, çerez çoktan yazılmış olur. Bandın varlığı bu durumu düzeltmez.
Doğrusu iki yoldan biri: ya ölçüm betiği onay gelene kadar HİÇ yüklenmez, ya da Google'ın Consent Mode'u kullanılarak varsayılan durum "reddedildi" olarak kurulur ve bu kurulum diğer bütün betiklerden ÖNCE çalışır. Sıra tersine dönerse Google'ın kendi varsayılanı geçerli olur, o da izin verilmiş kabul eder.
Hata 2: Reddetmek, kabul etmekten zor
"Tümünü kabul et" büyük ve renkli, "reddet" ise üç tık ötede küçük bir bağlantı. Bu tasarım tercihi bir karanlık desendir ve toplanan onayı hukuken tartışmalı hâle getirir. Geçerli bir onay özgür iradeyle verilmiş olmalı; reddetmeyi zorlaştıran bir arayüz bu şartı zedeler.
Ölçüt basit: reddetmek, kabul etmekle aynı sayıda tıklama ve aynı görsel ağırlıkta olmalı.
Hata 3: Onayı geri almanın yolu yok
Bir kere "kabul et"e basıldıktan sonra bant bir daha görünmüyor ve kararı değiştirmenin hiçbir yolu kalmıyor. Oysa onayın geri alınabilir olması gerekiyor, üstelik vermek kadar kolay olması gerekiyor. Pratikte bu, çerez politikası sayfasında bir düğme demek: kaydı siler, bandı geri getirir, ölçüm izinlerini anında geri çeker.
Hata 4: Metin ile gerçek uyuşmuyor
Çerez politikaları çoğunlukla internetten kopyalanıyor. Sonuç: sitenin kullanmadığı çerezleri sayan, kullandıklarını hiç anmayan bir metin. Bu, ziyaretçiye yanlış bilgi vermektir ve denetimde ilk fark edilen şeylerden biridir.
Kendi sitenizde ne saklandığını görmek için tarayıcı geliştirici araçlarını açıp Uygulama sekmesine bakmanız yeterli. Orada gördüğünüz liste ile politikanızdaki liste aynı olmalı. Bir de sık atlanan bir ayrım var: tema tercihi ya da çerez kararı gibi bilgiler genelde çerez değil, tarayıcının yerel deposunda tutulur ve sunucuya hiç gönderilmez. Metin bunu doğru anlatmalı.
Doğru kurulum neye benzer?
- Sayfanın en başında, her ölçüm betiğinden önce, bütün izinler "reddedildi" olarak kurulur.
- Kayıtlı bir karar varsa hemen uygulanır; yoksa bant görünür.
- Bantta kabul ve ret aynı ağırlıkta; ayrıca kategori kategori seçim yapılabilir.
- Analitik betiği ancak onay verildikten sonra yüklenir.
- Karar tarayıcıda saklanır ve çerez politikası sayfasından tek tıkla geri alınabilir.
- Kategoriler değişirse kayıtlı onay geçersiz sayılır ve ziyaretçiye yeniden sorulur.
Son madde en çok atlananı. Siteye yeni bir reklam pikseli eklediğinizde, eski ziyaretçilerin verdiği onay artık başka bir şeyi kapsıyor demektir. Sürüm numarası tutmazsanız, insanlar hiç onaylamadıkları bir işlemeye onay vermiş sayılır.